Beleving
Wat karakteriseert de muzikale beleving van Marcel Cobussen?
Beleving is een ongrijpbaar begrip, omdat het verwijst naar iets wat niet statisch, maar continu in beweging is. De muzikale beleving van Marcel Cobussen heeft in dit onderzoek vorm gekregen in van momenten van reflectie: tijdens de interviews en in eerdere publicaties. Twee aspecten zijn naar voren gekomen die kenmerkend zijn voor de muzikale beleving van Marcel Cobussen. Hij is gefascineerd door interactie in met name geïmproviseerde muziek, terwijl experimentele elektronische muziek hem aanspreekt omdat het 'alle kaders wegslaat'.
|
Interactie (1)
|
Marcel Cobussen ziet zijn fascinatie voor interactie als een gevolg van zijn theoretische verdieping en probeert deze manier van luisteren over te brengen aan zijn filosofiestudenten (videofragment 2).
| |
Videofragment 2. Marcel Cobussen over interactie in geïmproviseerde muziek |
|
Muziek die kaders doorbreekt (1)
|
Experimentele elektronische muziek spreekt Marcel Cobussen aan, omdat er kaders worden weggeslagen. Het ontbreken van een melodie of een ritme maakt de luisterervaring bijzonder. "... je verhouding tot die klankwereld, die wordt anders [...] Misschien wordt het primitiever, alleen maar fysiek. Want hier, je weet niet, je hebt nog geen conceptuele kaders, om je tot die muziek te verhouden." (N2,10). Het ontbreken van kaders resulteert in ervaren met je lijf en niet met je hoofd.
| |
Videofragment 3. Marcel Cobussen over experimentele elektronische muziek
|
|
|
Muziekvoorbeeld 2. Ryoji Ikeda - #0001, Test Pattern (2008) |
|
Spirituele interactie?
|
Interactie en de kaderloze fysieke ervaring lijken als aspecten van muzikale beleving elkaars tegenpolen te zijn. Interactie representeert de sociale en communicatieve kant enerzijds en de kaderloze fysieke ervaring de individuele en introspectieve kant van muzikale beleving anderzijds.
Echter, een blik op de onderzoeksthema's van Marcel Cobussen: postmoderne muziek, deconstructie, spiritualiteit en improvisatie, laat zien dat van werkelijke tegenpolen geen sprake is. In het onderzoek naar postmodernisme en deconstructie is interactie niet expliciet gethematiseerd, maar improvisatie waarin interactie centraal staat komt wel aan bod, terwijl ook de muziek die kaders doorbreekt zeer goed aansluit bij het idee van postmoderne elementen en deconstructie.
De verbinding van muziek en spiritualiteit heeft daarnaast op het eerste gezicht alleen betrekking op het individuele, introspectieve en "dat wat zich onttrekt aan rationele patronen" (N2,3). Volgens Marcel Cobussen echter, speelt interactie ook hier een rol. Er is volgens hem sprake van interactie tussen de luisteraar en de muziek. Dit is opvallend, aangezien hij ook het spirituele lokaliseert in ruimte tussen luisteraar en muziek. Stelt hij interactie daarmee gelijk aan het spirituele? Het onderscheid tussen deze individuele ervaring tegenover het sociale proces dat zich in improvisatie afspeelt blijft in elk geval aanwezig, alhoewel Marcel Cobussen hier tegen in brengt dat geen enkele luisterervaring strikt individueel is (videofragment 4).
Interactie en het kaderloze, fysieke ervaren komen beide terug in het onderzoek van Marcel Cobussen en zijn niet te vereenvoudigen tot sociaal en individueel aspect van muzikale beleving. Wat betekent dit voor de invloed van het bedrijven van muziekwetenschap op de muzikale beleving?
| |
Videofragment 4. Marcel Cobussen over interactie tussen luisteraar en muziek
|
Naar 'de invloed van het bedrijven van muziekwetenschap op de muzikale beleving'